Bhaktapur – zwiedzanie, co warto zobaczyć, praktyczne wskazówki

Bhaktapur najlepiej zwiedzać powoli, zaczynając od Durbar Square, Pałacu 55 okien, placu Taumadhi i świątyni Nyatapola. Miasto leży około 15 km od Kathmandu i zachwyca newarską architekturą, ceramiką oraz spokojniejszym rytmem ulic. Sprawdź, jak zaplanować pobyt, dojechać na miejsce i połączyć Bhaktapur z Patanem.

Dlaczego warto odwiedzić Bhaktapur?

Bhaktapur, znany także jako Bhadgaon lub Khwopa, jest jednym z trzech dawnych miast królewskich Doliny Kathmandu. Jego historia sięga VIII wieku, a do 1482 roku pełniło funkcję stolicy Nepalu. Przez miejscowość przebiegał szlak handlowy łączący Indie z Tybetem.

W 1979 roku miasto wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Na stosunkowo niewielkim obszarze zachowały się ceglane domy, drewniane fasady, pałace, pagody i świątynie zdobione metalem, kamieniem oraz terakotą. Bhaktapur zamieszkuje około 225 tysięcy osób, a znaczną część lokalnych dochodów zapewnia turystyka.

W kwietniu 2015 roku trzęsienie ziemi poważnie uszkodziło historyczną zabudowę. Niektóre świątynie przetrwały, inne odbudowano z dużą dbałością o detale. Rusztowania, ceglane rumowiska i codzienna praca mieszkańców są dziś częścią miejskiego obrazu – obok odrestaurowanych zabytków.

Bhaktapur leży blisko Kathmandu, ale w zabytkowej części panuje znacznie mniejszy ruch samochodowy i łatwiej obserwować codzienne życie mieszkańców.

Co zobaczyć w Bhaktapurze?

Historyczne centrum najlepiej poznawać pieszo, bez sztywnego planu. Cztery główne place są połączone siecią wąskich ulic, przy których działają warsztaty, sklepy i niewielkie jadłodajnie. Na trasie pojawiają się także kapliczki, studnie oraz domy z charakterystycznymi oknami z rzeźbionego drewna.

Durbar Square

Największy plac starego miasta skupia najważniejsze zabytki Bhaktapuru. Znajdują się tu Pałac 55 okien, Złota Brama oraz świątynie Vatsala, Pashupatinath, Silu Mahadev i Kadarnath. Pałac powstał w XV wieku, a jego nazwa odnosi się do bogato dekorowanych otworów w elewacji.

Durbar Square mocno ucierpiał podczas trzęsienia ziemi w 2015 roku. Część obiektów odbudowano, lecz niektóre nadal wymagają prac. Ruch samochodowy jest na placu ograniczony, dlatego można spokojniej przyjrzeć się detalom – szczególnie Złotej Bramie i drewnianym rzeźbom.

Taumadhi Square i Nyatapola

Plac Taumadhi znajduje się między Durbar Square a placem garncarzy. Jego dominantą jest Nyatapola, najwyższa świątynia w Dolinie Kathmandu, wzniesiona w 1702 roku. Do budowli prowadzą schody strzeżone przez kamienne figury, między innymi wojowników, słonie i lwy.

Wnętrze świątyni nie jest dostępne dla zwiedzających, ale sama konstrukcja robi duże wrażenie. Rano i wieczorem w okolicy rozbrzmiewają modlitwy oraz dzwonki, a restauracje z tarasami dachowymi oferują dobry punkt obserwacyjny.

Pottery Square

Plac Garncarzy rozpoznasz po glinianych kubkach, dzwonkach i naczyniach suszących się na słońcu. Rzemieślnicy nadal wyrabiają ceramikę oraz wypalają ją w dużych piecach. To nie jest wyłącznie pokaz dla turystów – praca odbywa się zgodnie z lokalnym rytmem.

Gotowe naczynia są lekką pamiątką, choć trzeba zabezpieczyć je na czas transportu. W pobliżu działają także sklepy z drewnianymi figurkami, biżuterią i malowanymi thankami.

Dattatreya Square

Najstarsza część miasta leży nieco dalej od pozostałych placów. Jej centrum stanowi drewniana świątynia Dattatreya z XV wieku, poświęcona Brahmie, Wisznu i Śiwie. W okolicy zobaczysz słynne Pawie Okno, pełne misternych ornamentów.

Warto zajrzeć również do Muzeum Rzeźby w Drewnie oraz Muzeum Brązu. Ich dostępność może zależeć od przerw w dostawie prądu, dlatego plan dnia powinien pozostać elastyczny.

Jak zaplanować zwiedzanie na jeden, dwa lub trzy dni?

Jednodniowa wizyta wystarczy na główne place, lecz będzie intensywna. Osoby zainteresowane architekturą, fotografią i newarskim rzemiosłem powinny przeznaczyć na Bhaktapur dwa dni. Trzydniowy pobyt pozwala dołączyć wycieczkę poza centrum, bez ciągłego spoglądania na zegarek.

Plan na pierwszy dzień

Rano rozpocznij od Durbar Square, Pałacu 55 okien i Złotej Bramy. Po południu przejdź na Taumadhi Square, obejrzyj Nyatapolę, a następnie odwiedź Pottery Square. Wieczorem uliczki pustoszeją, dzięki czemu łatwiej zobaczyć mieszkańców przy codziennych zajęciach.

Plan na kolejne dni

Drugi dzień przeznacz na Dattatreya Square, muzea oraz spokojny spacer po bocznych ulicach. Możesz też odwiedzić Złotą Świątynię Hiranya Warna Mahavihar w Patanie – to trzykondygnacyjny klasztor ozdobiony brązem i srebrem, z posągami Buddy oraz miejscem, w którym wykłada się pożywienie dla szczurów.

W rejonie Bhaktapuru znajdują się Changu Narayan, Nagarkot, Surya Vinayak, Kamal Vinayak i Siddha Pokhari. Changu Narayan uchodzi za jeden z najstarszych obiektów sakralnych Nepalu. Świątynia leży w okolicy Bhaktapuru, a po zwiedzaniu można przejść się leśną ścieżką.

Bhaktapur i Patan – czy da się zwiedzić oba miasta?

Tak, lecz jeden dzień na oba miejsca oznacza szybkie tempo. Patan, nazywany Lalitpur i Miastem Piękna, słynie z własnego Durbar Square oraz tradycji newarskich artystów. Zabytkowe budynki również ucierpiały w 2015 roku, dlatego część placu nadal może być otoczona rusztowaniami.

W Patanie warto zaplanować przynajmniej godzinę na Muzeum Patan, mieszczące się w dawnym pałacu królewskim. W kolekcji znajdują się dzieła sztuki hinduistycznej i buddyjskiej, płaskorzeźby oraz obiekty uratowane po trzęsieniu ziemi. Bilet kosztuje 400 rupii.

Jak dojechać do Bhaktapuru?

Najtańszy przejazd z Kathmandu zapewnia autobus odjeżdżający z okolic Ratna Park. Bilet kosztuje około 60 rupii nepalskich, a podróż zajmuje mniej więcej 50 minut, choć korki potrafią ją wydłużyć. Autobus może najpierw objechać część miasta i zatrzymać się na kilku przystankach.

Taksówka jest wygodniejsza, ale jej cena bywa wielokrotnie wyższa. Z dzielnicy Thamel przejazd może kosztować około 1000 rupii, a w godzinach szczytu 17-kilometrowa trasa zajmuje ponad godzinę. Na lotnisko z Bhaktapuru najlepiej przeznaczyć minimum godzinę.

Informacje praktyczne przed przyjazdem

Wstęp do zabytkowej części Bhaktapuru kosztuje około 1500 rupii. Opłata obowiązuje przez tydzień, ale bilet trzeba nosić przy sobie, ponieważ przy ponownym wejściu może zostać sprawdzony. Dochody wspierają utrzymanie miasta oraz odbudowę obiektów uszkodzonych w 2015 roku.

W centrum znajdziesz pensjonaty, restauracje i sklepy z rękodziełem. Na pamiątkę często wybierane są thanki, naturalne mydła, kaszmirowe ubrania, drewniane rzeźby oraz biżuteria. Ceny thank zaczynają się od około 300 rupii, ale prace mistrzów, zwłaszcza mandale z prawdziwym złotem, kosztują znacznie więcej.

Podczas pobytu spróbuj juju dhau – gęstego jogurtu podawanego tradycyjnie w glinianym naczyniu. W lokalnych jadłodajniach znajdziesz także kuchnię nepalską, indyjskie słodycze i dania inspirowane kuchnią koreańską. Wieczorem kamienne place szybko się ochładzają, więc lekka kurtka przyda się nawet po ciepłym dniu.