Albania łączy trzy różne pomysły na podróż: surowe góry na północy, zabytkowe miasta i stanowiska archeologiczne oraz plaże Adriatyku i Morza Jońskiego. Najlepiej zwiedzać ją aktywnie, z wynajętym samochodem i planem obejmującym kilka regionów, ponieważ same kurorty nie pokazują pełnego charakteru kraju.

Co warto zobaczyć w Albanii według stylu podróży?

Na stosunkowo niewielkim obszarze znajdziesz wysokie góry, jeziora, antyczne ruiny i nadmorskie miejscowości. Albania jest zwykle bardziej przystępna cenowo niż Chorwacja czy Czarnogóra, ale przejazdy zajmują więcej czasu, niż sugerowałaby mapa. Drogi bywają kręte, a w górach nie wszystkie odcinki nadają się dla każdego samochodu.

Historia i kultura – Berat, Gjirokastra, Butrint

Berat, nazywany miastem tysiąca okien, zachwyca białymi domami ułożonymi na zboczu wzgórza. Warto wejść do twierdzy Kala, odwiedzić Muzeum Onufrego i przejść przez dzielnice Mangalem oraz Gorica. Stare Miasto najlepiej poznaje się pieszo, bez pośpiechu. Z murów twierdzy zobaczysz dolinę rzeki Osum i charakterystyczną zabudowę miasta. Berat znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Gjirokastra jest bardziej stroma i surowa. Jej kamienne dachy, brukowane uliczki i potężna twierdza tworzą spójną, osmańską zabudowę. W zamku działa muzeum uzbrojenia, a w pobliżu znajduje się także Tunel Zimnej Wojny. Na uwagę zasługuje Stary Bazar z rękodziełem i lokalnymi produktami. Popularne miejsca najlepiej odwiedzić rano lub późnym popołudniem, szczególnie latem.

Butrint to stanowisko archeologiczne położone niedaleko Ksamilu i Sarandy. Na terenie dawnego miasta zobaczysz między innymi teatr, rzymskie termy, baptysterium, fragmenty murów i zabudowę z czasów weneckich. Ruiny znajdują się wśród zieleni i lagun, dlatego zwiedzanie łączy historię z kontaktem z przyrodą. W upalne dni przydadzą się woda, nakrycie głowy i środek przeciw komarom.

Do tej kategorii można dopisać także dwa miejsca położone bliżej centrum kraju:

  • Tirana – Plac Skanderbega, meczet Et’hem Beja, Piramida, bazar Pazari i Ri oraz muzea związane z okresem komunizmu.
  • Kruja – zamek, Muzeum Skanderbega i Stary Bazar, który sprawdza się podczas półdniowej wycieczki z Tirany.
  • Durrës – rzymski amfiteatr, muzeum archeologiczne, pozostałości murów i szeroka plaża nad Adriatykiem.
  • Park Archeologiczny Finiq – spokojniejsze ruiny starożytnego miasta z widokami na południową Albanię, najlepiej dostępne samochodem.

Góry i natura – Theth, Valbona, Komani

Na północy kraju znajdują się Góry Przeklęte, nazywane także Alpami Albańskimi. Ich najwyższe szczyty sięgają 2694 m n.p.m., a krajobraz tworzą strome ściany, głębokie doliny i górskie rzeki.

Theth jest bazą do wycieczek między innymi do wodospadu, kamiennego kościoła i górskiego Błękitnego Oka. Valbona leży w szerokiej dolinie otoczonej szczytami. Obie miejscowości łączy jeden z najbardziej znanych albańskich szlaków trekkingowych. Trasa jest wymagająca, dlatego potrzebujesz dobrych butów, warstwy chroniącej przed wiatrem i odzieży przeciwdeszczowej. Warunki w górach mogą być zupełnie inne niż nad morzem.

Jezioro Komani najlepiej poznawać podczas rejsu między Komanem a Fierzą. Wąskie zatoki i strome zbocza przypominają fiordy, choć jest to sztuczny zbiornik powstały po spiętrzeniu rzeki Drin. Prom i mniejsze łodzie mają ograniczoną liczbę miejsc, więc w sezonie warto wcześniej sprawdzić rozkład oraz możliwość rezerwacji. Na kilkugodzinny rejs zabierz wodę, jedzenie i lekką kurtkę.

Miłośnicy spokojniejszych krajobrazów mogą wybrać okolice jezior:

  • Jezioro Szkoderskie i Szkodra – rejsy, kajaki, obserwowanie ptaków oraz Zamek Rozafa z widokiem na miasto i góry.
  • Jezioro Ochrydzkie – Pogradec i niewielka miejscowość Lin po albańskiej stronie granicy, dobre na spacer i krótki odpoczynek.
  • Kanion Langarica – skalny wąwóz w pobliżu Përmetu, który można połączyć z kąpielą w gorących źródłach Benja.
  • Park Narodowy Llogara – górskie widoki na wybrzeże, spacery wśród lasów i przejazd przez przełęcz nad Riwierą.

Wybrzeże i plaże – Riwiera, Ksamil, Vlora

Riwiera Albańska rozciąga się na południe od Parku Narodowego Llogara. Trasa SH8 prowadzi przez górskie zakręty, skąd widać morze, a po drodze pojawiają się plaże i niewielkie miejscowości. Dhërmi, Jale, Himarë, Borsh i Lukova pozwalają połączyć kąpiel z krótkimi spacerami oraz lokalną kuchnią. Większość plaż ma żwirowe podłoże, więc przydadzą się buty do wody.

Ksamil słynie z jasnej wody, małych wysepek i rozbudowanej infrastruktury plażowej. To dobry wybór dla osób nastawionych na kąpiele, restauracje i życie wieczorne, ale w szczycie sezonu robi się tu tłoczno. Jeśli zależy Ci na większym spokoju, rozważ nocleg w Himarë, Borshu albo jednej z miejscowości Riwiery.

Saranda jest dużym kurortem i wygodną bazą do Butrintu, Ksamilu oraz południowych plaż. Warto przejść się promenadą i wjechać na wzgórze do zamku Lëkursi, skąd rozciąga się panorama miasta i zatoki. Z kolei Vlora łączy plaże, miejską promenadę Lungomare i dostęp do przełęczy Llogara. W pobliżu znajduje się laguna Nartë oraz klasztor Zvërnec położony na wyspie połączonej z lądem drewnianą kładką.

Jak wybrać region Albanii?

Najłatwiej dopasować trasę do tego, jak chcesz spędzać czas. Poniższe zestawienie pomaga wybrać priorytety przy krótszym urlopie:

Region Najlepszy dla Najważniejszy punkt
Północ i Alpy Albańskie Miłośników trekkingu i przyrody Szlak Theth–Valbona
Południowa Albania Osób zainteresowanych historią Gjirokastra i Butrint
Riwiera Albańska Miłośników plaż i widokowych przejazdów SH8 oraz przełęcz Llogara
Okolice Tirany Podróżujących na krótki urlop Tirana, Kruja i Durrës

Jak poruszać się po Albanii?

Wynajęcie samochodu daje największą swobodę, szczególnie jeśli chcesz zobaczyć Theth, Finiq, małe plaże Riwiery, kanion Langarica albo punkty widokowe oddalone od głównych miast. Autobusy i busy łączą najważniejsze miejscowości, ale rozkłady nie zawsze są łatwe do znalezienia, a do wielu atrakcji trzeba pokonać ostatni odcinek taksówką lub pieszo. Kolej nie jest rozwiązaniem, na którym warto opierać plan objazdu.

Zwykły samochód wystarczy na główną trasę SH8 przez Riwierę, choć droga jest wąska i kręta. W północnych górach sytuacja zależy od konkretnego odcinka, pogody i aktualnego stanu nawierzchni. Przed wjazdem do Theth lub na mniej uczęszczane drogi sprawdź trasę u gospodarza noclegu, zwróć uwagę na ubezpieczenie auta i nie zakładaj, że czas przejazdu będzie taki jak w nawigacji.

Przed wylotem lub odbiorem samochodu przygotuj:

  • ważny dowód osobisty lub paszport oraz dokumenty wymagane przez wypożyczalnię,
  • ubezpieczenie turystyczne obejmujące aktywności planowane w górach i na wodzie,
  • lokalną walutę, czyli leki, na małe sklepy, targi, parkingi i wiejskie restauracje,
  • zdjęcia samochodu przy odbiorze oraz dokładne sprawdzenie zasad dotyczących dróg nieutwardzonych.

Co jeszcze warto wiedzieć przed wyjazdem?

W małych miejscowościach i na targach gotówka nadal bywa potrzebna, nawet jeśli w hotelach i większych restauracjach zapłacisz kartą. Nie zakładaj też, że euro zawsze zapewni korzystny kurs. Najbezpieczniej mieć przy sobie leki i płacić lokalną walutą.

W Albanii spotkasz dwa miejsca nazywane Błękitnym Okiem. Pierwsze, Syri i Kaltër koło Sarandy, jest krasowym źródłem na trasie między Sarandą a Gjirokastrą. Dojście od parkingu zajmuje około 2 km, a woda pozostaje bardzo zimna. Drugie Błękitne Oko znajduje się w rejonie Theth, w Górach Przeklętych. Jest górskim jeziorkiem otoczonym skałami i wymaga dłuższego dojścia. Przy planowaniu trasy sprawdź więc, które „Blue Eye” masz na mapie.

W sezonie popularne miejsca najlepiej odwiedzać rano. Dotyczy to szczególnie Ksamilu, Butrintu, Gjirokastry i Syri i Kaltër. Na spokojniejszy pobyt wybierz maj, czerwiec, wrzesień lub początek października, pamiętając, że warunki w górach mogą różnić się od tych na wybrzeżu.

Warto zostawić w planie trochę luzu. Albańskie drogi, pogoda i lokalny rytm podróży nie zawsze pozwalają realizować napięty harmonogram. Dobrze działa objazd z dwiema lub trzema bazami noclegowymi, na przykład Tiraną, Beratem lub Gjirokastrą oraz Sarandą na południu. Jeśli chcesz dodać góry, zaplanuj dla Theth i Valbony osobny blok, zamiast próbować wcisnąć je między plażowanie a zwiedzanie południa.

Jak zaplanować pierwszą podróż?

Przy tygodniowym wyjeździe wybierz jeden główny region i dodaj do niego pojedyncze przystanki. Dla połączenia historii i plaż dobrym kierunkiem będzie trasa Tirana – Berat – Gjirokastra – Butrint – Riwiera. Osoby nastawione na trekking powinny przeznaczyć więcej czasu na Szkodrę, Jezioro Komani, Theth i Valbonę. Najpełniejszy obraz Albanii daje jednak połączenie trzech elementów: gór, zabytkowych miast i wybrzeża.