Duńska wyspa na Bałtyku – którą warto odwiedzić?

Duńską wyspą na Bałtyku, którą bez wątpienia warto odwiedzić, jest Bornholm – nazywany Perłą Bałtyku. To położona zaledwie 100 km od polskiego wybrzeża kraina, która kusi słońcem, rowerowymi trasami i zabytkami. Sprawdź, co sprawia, że turyści z całej Europy uznają ją za Majorkę Północy.

Gdzie leży Bornholm i jak na niego dotrzeć?

Bornholm to duńska wyspa usytuowana w południowo-zachodniej części Morza Bałtyckiego, zaledwie 100 km na północ od polskiego wybrzeża. Administracyjnie stanowi odrębną gminę regionalną i jest najbardziej wysuniętym na wschód okręgiem Danii. Od szwedzkiego wybrzeża oddziela go Cieśnina Bornholmska – istotny szlak morski w kierunku cieśnin duńskich. Wyspa rozciąga się na powierzchni 588,36 km², a jej linia brzegowa mierzy 141,4 km. To niewiele więcej niż teren Warszawy, jednak bogactwo przyrodnicze i kulturowe sprawia, że trudno tu o nudę.

Od maja do sierpnia na Bornholmie notuje się średnio 300 godzin słonecznych miesięcznie, co w połączeniu z łagodnym klimatem sprawia, że kąpiele w Bałtyku stają się prawdziwą przyjemnością.

Najwygodniejszą trasą dla turystów z Polski jest rejs promem z Kołobrzegu, który kończy się w porcie w Nexø po około 4,5 godziny podróży. Alternatywą jest dotarcie do Trójmiasta i dalej promem do Karlskrony, a następnie przez szwedzką Skanię do Ystad, skąd szybki katamaran pokonuje drogę do Rønne – stolicy wyspy. To właśnie Rønne, liczące ponad 13,7 tys. mieszkańców, pełni funkcję głównego portu handlowego i turystycznego, z którego można wypłynąć m.in. do Køge czy niemieckiego Sassnitz.

Oprócz Rønne i Nexø na Bornholmie znajduje się jeszcze kilka urokliwych miejscowości, takich jak Aakirkeby, Hasle, Allinge-Sandvig, Svaneke czy Tejn. Całkowita populacja wyspy w 2020 roku wynosiła 39,4 tys. osób, co oznacza spokojną, kameralną atmosferę daleką od tłumów. Na północnym wschodzie, w odległości 18 km, leży miniaturowy archipelag Ertholmene, na który składają się m.in. zamieszkane Christiansø i Fredriksø – administrowane bezpośrednio przez duńskie ministerstwo obrony.

Dlaczego Bornholm nazywany jest rajem dla rowerzystów?

Bornholm zyskał miano rowerowej stolicy Bałtyku nie bez powodu – na wyspie wytyczono ponad 200 km doskonałych tras, a samych rowerów jest tu więcej niż samochodów. Płaskie odcinki wybrzeża południowego mieszają się z pagórkowatym wnętrzem, oferując trasy dla każdego poziomu zaawansowania. Wypożyczenie jednośladu nie stanowi problemu, a wielu turystów przywozi własny sprzęt promem, by od razu po zejściu na ląd ruszyć w drogę. Objechanie całej linii brzegowej o długości 141,4 km zajmuje dwa dni spokojnej jazdy.

Kultura rowerowa w tym regionie opiera się na wzajemnym szacunku – nikt nie trąbi, nikt się nie spieszy, a rowery często stoją niezabezpieczone przy sklepach i restauracjach. Taka cecha wynika z duńskiego zamiłowania do powolnego przemieszczania się i hygge – filozofii czerpania radości z chwili. Dzięki temu tygodniowy pobyt wystarcza, by na dwóch kółkach poznać wszystkie najważniejsze atuty wyspy: od skalistych klifów na północy po piaszczyste plaże na południu.

Jakie atrakcje turystyczne oferuje Bornholm?

Mimo skromnych rozmiarów, dziedzictwo historyczne i architektoniczne wyspy potrafi zaskoczyć. Od tajemniczych okrągłych kościołów, przez rozległe ruiny twierdzy, po ruchliwe miasteczka artystów – każdy znajdzie tu coś dla siebie. Poniżej trzy miejsca, które koniecznie trzeba uwzględnić w planie zwiedzania.

Okrągły kościół Østerlars

W Danii istnieją jedynie cztery okrągłe świątynie, a wszystkie znajdują się na Bornholmie. Najstarszy i największy z nich to kościół w Østerlars, poświęcony świętemu Wawrzyńcowi i wzniesiony około 1150 roku. Te charakterystyczne budowle pełniły podwójną funkcję – sakralną i obronną, chroniąc miejscową ludność przed najeźdźcami znad morza. Grube mury i centralna kolumna do dziś przyciągają miłośników średniowiecznej architektury.

Zamek Hammershus

Na północnym krańcu wyspy, na granitowym klifie, wznoszą się ruiny największej fortecy Skandynawii. Zamek Hammershus powstał z inicjatywy arcybiskupa Lund w XIII wieku i przez kolejne stulecia kontrolował dostęp do wyspy. Badania archeologiczne z 2015 roku sugerują, że twierdza osiągnęła swój ostateczny kształt około 1300 roku. Z jej murów rozpościera się widok na Morze Bałtyckie, a przy dobrej pogodzie widać nawet szwedzkie wybrzeże.

Miasteczko Gudhjem

U stóp góry Bokul leży Gudhjem – portowa miejscowość licząca zaledwie 701 mieszkańców, uznawana za najładniejszą na wyspie. W dniu przesilenia letniego można stąd podziwiać zarówno wschód, jak i zachód słońca odbijające się w wodzie. Wąskie brukowane uliczki tętnią życiem artystycznym, a lokalne galerie i wędzarnie tworzą niepowtarzalny klimat.

Poza tymi trzema punktami warto odwiedzić również Las Almindingen – trzeci co do wielkości kompleks leśny Danii, gdzie wśród jezior i skał można spotkać żubry sprowadzone z Polski. Spacer po dolinie szczelinowej Ekkodalen odsłania geologiczną historię wyspy rzeźbioną przez lodowiec.

Jakie są najpiękniejsze plaże Bornholmu i ciekawostki przyrodnicze?

Południowa część Bornholmu to królestwo drobnego, niemal białego piasku i wydm porośniętych sosnami. To właśnie tutaj znajduje się Dueodde – plaża uznawana za najpiękniejszą nie tylko na wyspie, ale i w całej Danii.

Dueodde – perła wśród bałtyckich plaż

Piasek na Dueodde jest tak drobny, że od wieków wykorzystuje się go do wyrobu klepsydr. Szerokie pasmo wybrzeża okalają dwa poniemieckie bunkry oraz najwyższa latarnia morska Skandynawii. W sezonie letnim temperatura wody osiąga nawet 22°C, a dzięki płytkiemu dnu miejsce to sprzyja rodzinom z dziećmi.

Północne wybrzeże z kolei zachwyca surowymi granitowymi klifami dochodzącymi do 80 metrów wysokości. Najwyższe wzniesienie wyspy – Rytterknægten (162 m n.p.m.) – leży w centralnej części, zalesionej i poprzecinanej krótkimi rzekami, takimi jak 22-kilometrowa Øle Å. Wśród jezior polodowcowych wyróżnia się Hammers o długości 650 m i głębokości 13 m.

Geologiczne skarby i fauna

Bornholm to prawdziwy raj dla geologów – wyspa powstała na styku dwóch płyt tektonicznych, a jej północną część budują granity i gnejsy liczące 1,4 miliarda lat. W 2000 roku odkryto tu skamieniały ząb drapieżnego dinozaura Dromaeosauroides bornholmensis sprzed 130 mln lat, a cztery lata później – ślady roślinożernego zauropoda. Na lądzie można spotkać introdukowane daniele i wyjątkowo liczne jeże, zaś w przybrzeżnych wodach występują dorsz, śledź i łosoś.

Co zjeść na Bornholmie i jak poczuć filozofię hygge?

Wyspa słynie z wielowiekowej tradycji wędzenia ryb – charakterystyczne kominy wędzarni widać w niemal każdej miejscowości. Najsłynniejszym lokalnym przysmakiem jest kanapka Słońce nad Bornholmem: wędzony śledź, surowe żółtko, szczypiorek i rzodkiewka. W Hasle można zwiedzić dawne røgeri przekształcone w muzeum, gdzie poznaje się proces wędzenia od starożytności po współczesność.

Równolegle do kulinariów Bornholm oferuje coś trudniej namacalnego – autentyczną lekcję duńskiego hygge. Ta filozofia szczęścia polega na umiejętności celebracji prostych chwil, czy to przy kubku gorącej czekolady, czy podczas spaceru po brukowanych uliczkach Rønne. To miasto, nazywane miastem ogrodów, kusi domami z muru pruskiego, oknami bez firan i wszechobecną zielenią.

Na Bornholmie nikt nie goni – tu czas płynie w rytmie przypływów, a największą wartością jest umiejętność zatrzymania się i docenienia zwykłego popołudnia przy grillu z lokalnymi rybakami.

Wszędzie wyczuwa się dążenie do zrównoważonego rozwoju: wyspa dąży do neutralności węglowej, a śniadania w hotelach serwowane są z organicznych produktów. To właśnie połączenie ekologii, tradycji i niespiesznego rytmu czyni Bornholm jedną z najciekawszych wysp Bałtyku.