Porto – miasto, które z każdym krokiem kusi historią, kolorami i aromatem wina porto. Położone malowniczo nad rzeką Douro, z widokiem na Atlantyk, zachwyca nie tylko monumentalnymi zabytkami i klimatycznymi uliczkami, ale też wyjątkową atmosferą, którą trudno znaleźć gdziekolwiek indziej. Co warto zobaczyć w Porto i jak zaplanować zwiedzanie, by poczuć prawdziwy puls tego portugalskiego miasta?
Ribeira – serce starego Porto
Zwiedzanie Porto warto rozpocząć od jego najstarszej części – dzielnicy Ribeira. To tutaj bije serce miasta, a brukowane uliczki, kolorowe fasady kamienic i portowe nabrzeże tworzą niepowtarzalny klimat. Ribeira nie bez powodu została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO – to właśnie tu można odnaleźć najwięcej śladów dawnego Porto i zanurzyć się w jego autentycznej atmosferze.
Spacer wzdłuż rzeki Douro to doskonały sposób na rozpoczęcie przygody z Porto. Widok na słynny most Dom Luís I, zaprojektowany przez ucznia Gustave’a Eiffla, zapiera dech w piersiach. Po drodze warto zatrzymać się na Praça da Ribeira – centralnym placu dzielnicy, gdzie można wypić kawę w jednej z licznych kawiarenek i obserwować życie toczące się w rytmie fado.
Dzielnica Ribeira to idealne miejsce na wieczorny spacer, kiedy miasto rozświetlają ciepłe światła, a z restauracji unosi się zapach grillowanych owoców morza i czosnkowego bolo do caco.
Warto odwiedzić również Igreja de São Francisco – gotycki kościół z barokowym wnętrzem pokrytym pozłacanymi zdobieniami, oraz pobliski Palácio da Bolsa – dawną giełdę handlową, której Sala Arabska uchodzi za jedno z najpiękniejszych wnętrz w całej Portugalii.
Rejs po rzece Douro
Jedną z bardziej relaksujących atrakcji jest rejs tradycyjną łodzią rabelo. W trakcie godzinnej wycieczki tzw. „szlakiem sześciu mostów” można zobaczyć panoramę miasta z zupełnie innej perspektywy. Rejsy odpływają zarówno z nabrzeża Ribeira, jak i z Vila Nova de Gaia, po drugiej stronie rzeki.
Ponte Dom Luís I – stalowy symbol miasta
Most Dom Luís I to nie tylko funkcjonalna przeprawa przez Douro, ale też jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Porto. Jego imponująca, stalowa konstrukcja o dwóch kondygnacjach budzi skojarzenia z Wieżą Eiffla – co nie jest przypadkiem, ponieważ projektował go belgijski inżynier Théophile Seyrig, współpracownik Eiffla.
Górnym poziomem mostu porusza się metro, ale można nim również spacerować. To właśnie stąd roztaczają się jedne z najpiękniejszych widoków na Porto, szczególnie o zachodzie słońca. Dolny poziom z kolei łączy pieszych i samochody z nabrzeżem Vila Nova de Gaia.
- Górna kondygnacja: piesi i tramwaj metra
- Dolna kondygnacja: ruch samochodowy i pieszy
- Długość mostu: ponad 385 metrów
- Wysokość mostu: 45 metrów
Vila Nova de Gaia – ojczyzna wina porto
Po drugiej stronie rzeki Douro znajduje się Vila Nova de Gaia – miasto, które zasłynęło z piwnic przechowujących wino porto. To właśnie tutaj trafiają beczki z winnic regionu Douro, aby dojrzewać w idealnych warunkach. Zwiedzanie piwnic to nie tylko atrakcja turystyczna, ale też wspaniała lekcja historii i kultury portugalskiej.
Wizyta w piwnicach takich marek jak Calem, Sandeman czy Ferreira zwykle obejmuje krótką wycieczkę z przewodnikiem, który opowiada o procesie produkcji i historii wina porto, a na koniec – degustację. Ceny wahają się od 13 do 20 euro, w zależności od zakresu oferty i liczby degustowanych trunków.
Teleférico de Gaia
Po zwiedzaniu piwnic warto skorzystać z kolejki linowej Teleférico de Gaia, która kursuje pomiędzy nabrzeżem a górną częścią miasta. Przejazd trwa około 6 minut i kosztuje około 6 euro w jedną stronę. Z wagonika roztacza się przepiękny widok na most Dom Luís I oraz kolorowe dachy Porto.
Dworzec São Bento i azulejos
Jednym z najoryginalniejszych miejsc w Porto jest dworzec kolejowy São Bento. Choć z zewnątrz prezentuje się raczej skromnie, jego wnętrze zdobi ponad 20 000 płytek azulejos, tworzących ogromne sceny historyczne oraz scenki rodzajowe z życia dawnych Portugalczyków.
Dworzec został oddany do użytku w 1916 roku i zbudowano go na miejscu dawnego klasztoru benedyktyńskiego. Dziś to obowiązkowy punkt każdej wycieczki po Porto – nawet jeśli nie planujemy podróży pociągiem.
Katedra Sé do Porto – duchowe centrum miasta
Katedra Sé to jeden z najstarszych i najważniejszych zabytków Porto. Usytuowana na jednym z najwyższych wzgórz miasta, oferuje panoramiczne widoki na Douro i dzielnicę Ribeira. Budowę rozpoczęto już w XII wieku, a jej styl łączy elementy romańskie, gotyckie i barokowe.
Szczególne wrażenie robią gotyckie krużganki zdobione azulejos oraz barokowy srebrny ołtarz w kaplicy Najświętszego Sakramentu. Wejście do samej katedry jest darmowe, natomiast za zwiedzanie krużganków trzeba zapłacić kilka euro.
Wieża Kleryków i księgarnia Lello
W pobliżu Praça de Lisboa znajduje się inny architektoniczny klejnot – Kościół i Wieża Kleryków (Igreja e Torre dos Clérigos). Wieża ma 76 metrów wysokości, a na jej szczyt prowadzi ponad 220 schodów. Z góry rozciąga się jeden z najpiękniejszych widoków na Porto.
Tuż obok znajduje się Livraria Lello – księgarnia uznawana za jedną z najpiękniejszych na świecie. Mówi się, że to właśnie jej wnętrze zainspirowało J.K. Rowling do opisania biblioteki w Hogwarcie. Aby wejść do środka, trzeba zakupić specjalny voucher (10 euro), który można potem wykorzystać na zakup książek.
Foz do Douro – spotkanie z oceanem
Choć historyczne centrum Porto znajduje się nieco dalej od wybrzeża Atlantyku, warto wybrać się na wycieczkę do dzielnicy Foz do Douro. To właśnie tutaj rzeka Douro wpada do oceanu, a promenada zachęca do spacerów o każdej porze dnia.
Warto zobaczyć latarnię morską Farol de Felgueiras, fortecę São João da Foz oraz plaże Praia do Carneiro i Praia dos Ingleses. Do Foz do Douro dojedziemy zabytkowym tramwajem linii 1 lub autobusem miejskim.
Azulejos – sztuka na każdej ścianie
Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów Porto są płytki azulejos – ceramiczne kafelki pokrywające ściany kościołów, domów i stacji metra. Najpiękniejsze przykłady tej sztuki znajdziemy między innymi na:
- Kościele Igreja do Carmo – fasada boczna w całości pokryta błękitnymi płytkami,
- Kościele św. Ildefonsa – z około 11 000 płytek,
- Kaplicy Dusz (Capela das Almas) przy Rua Santa Catarina – również wewnątrz zdobiona azulejos.
Azulejos nie tylko zdobią, ale także opowiadają historie – religijne, mitologiczne lub historyczne. To swoista sztuka w przestrzeni publicznej, dzięki której Porto nabiera niepowtarzalnego charakteru.
Mercado do Bolhão i lokalne smaki
Dla tych, którzy chcą poczuć portugalski rytm życia, obowiązkowym punktem będzie wizyta na Mercado do Bolhão – największym targu w Porto. Znajdziemy tu świeże owoce, warzywa, ryby, mięsa, sery, przyprawy oraz słynne portugalskie konserwy.
Na miejscu działają też niewielkie bary i knajpki serwujące lokalne przysmaki, w tym:
- pasteis de nata – kruche tartaletki z kremem budyniowym,
- francesinha – kanapka z mięsem, zapiekana z serem i polana pikantnym sosem,
- tripas à moda do Porto – flaki w stylu Porto,
- bolo do caco – chlebek z batatów z masłem czosnkowym.
To doskonałe miejsce, by odkryć kulinarne oblicze Porto i kupić oryginalne pamiątki kulinarne.
Ogrody Pałacu Kryształowego – zielona oaza Porto
Jeśli potrzebujemy chwili wytchnienia od miejskiego zgiełku, Ogrody Palácio de Cristal będą idealnym miejscem. Znajdują się one na wzgórzu i oferują nie tylko piękne alejki i tematyczne ogrody, ale też wspaniałe widoki na rzekę i miasto.
Warto pospacerować wśród alejek obsadzonych magnoliami, różami i drzewkami oliwnymi. Na miejscu działa również Pavilhão Rosa Mota – hala widowiskowa z futurystyczną kopułą. Wstęp do ogrodów jest bezpłatny, a miejsce to szczególnie docenią miłośnicy fotografii i natury.
Jak zaplanować zwiedzanie Porto?
Porto najlepiej zwiedzać pieszo – zwłaszcza historyczne centrum i okolice Ribeiry. Miasto jest jednak położone na wzgórzach, więc warto przygotować się na częste podejścia. Alternatywą są kolejki linowe, tramwaje i metro, które sprawnie łączą wszystkie dzielnice.
Dla turystów dostępna jest karta Porto Card, która zapewnia darmowy transport publiczny i zniżki do najważniejszych atrakcji. Karta dostępna jest w wersjach na 1–4 dni i kosztuje od 13 euro (bez transportu) do 20 euro (z transportem).
Zwiedzanie warto rozłożyć na minimum 3 dni:
- Dzień 1 – Ribeira, katedra Sé, most Dom Luís I, Vila Nova de Gaia
- Dzień 2 – wieża Kleryków, księgarnia Lello, Palácio da Bolsa, Igreja do Carmo
- Dzień 3 – Foz do Douro, Ogrody Kryształowego Pałacu, Mercado do Bolhão
Porto to miasto kontrastów – eleganckie i surowe, dostojne i codzienne, pełne historii i nowoczesności. To miejsce, które trzeba poczuć wszystkimi zmysłami.
Co warto zapamietać?:
- Porto to miasto z bogatą historią, wpisane na listę UNESCO, z dzielnicą Ribeira jako sercem miasta.
- Most Dom Luís I: długość 385 m, wysokość 45 m, górny poziom dla pieszych i metra, dolny dla ruchu samochodowego.
- Vila Nova de Gaia to miejsce, gdzie można zwiedzać piwnice wina porto; ceny degustacji wahają się od 13 do 20 euro.
- Obowiązkowe atrakcje: dworzec São Bento z 20 000 azulejos, katedra Sé, wieża Kleryków (76 m) oraz księgarnia Lello.
- Porto Card: zniżki na atrakcje i darmowy transport publiczny, dostępny na 1-4 dni, ceny od 13 do 20 euro.
