Zermatt – zwiedzanie, atrakcje, co warto zobaczyć?

Najważniejszym punktem każdej wizyty jest wjazd koleją zębatą na Gornergrat, skąd rozpościera się ikoniczna panorama na Matterhorn i okoliczne lodowce. Równie niezapomnianych wrażeń dostarcza lodowy pałac na Klein Matterhorn oraz wędrówka Szlakiem Pięciu Jezior. Sprawdź praktyczne wskazówki i listę miejsc, które zapewnią pełne doświadczenie tego alpejskiego raju.

Dlaczego Zermatt to wyjątkowe miejsce na mapie Alp?

Zermatt, położony w szwajcarskim kantonie Valais na wysokości 1620 metrów n.p.m., to jedna z tych przestrzeni, gdzie przyroda i ludzka tradycja splatają się w niemal nienaruszalny sposób. Miasteczko leży na krańcu doliny Mattertal, którą otaczają majestatyczne szczyty Alp Pennińskich. Już sama lokalizacja sprawia, że w granicach administracyjnych miejscowości znajduje się 38 z 54 szwajcarskich czterotysięczników, co czyni ją absolutnym centrum wysokogórskiego świata.

Charakteru miejscu dodaje całkowity zakaz ruchu samochodów spalinowych. Ulice wypełniają jedynie ciche, elektryczne busy hotelowe i piesi, a czyste powietrze pozwala bez przeszkód wsłuchiwać się w szum potoku Gornera. Decyzja o zamknięciu miasta dla tradycyjnego ruchu kołowego zapadła na długo przed współczesnymi dyskusjami o klimacie, co dziś nadaje Zermattowi aury ponadczasowego azylu. Rozwój miejscowości kontroluje stowarzyszenie rdzennych rodzin – Burgergemeinde Zermatt, które od XVII wieku dba o zachowanie lokalnego dziedzictwa i finansuje kluczowe inwestycje.

Kto zapoczątkował turystyczną sławę Zermattu?

Prawdziwy rozgłos przyniósł Zermattowi brytyjski alpinista Edward Whymper oraz jego siedmioosobowa ekspedycja. Gdy 4 lipca 1865 roku stanął on na wierzchołku Matterhornu, wydarzenie to pociągnęło za sobą lawinę przyjazdów. Sama góra, mierząca 4478 metrów nad poziomem morza, długo opierała się zdobywcom głównie ze względu na onieśmielający, stromy kształt piramidy. Whymper, oprócz samego wyczynu, zasłynął także badaniami nad chorobą wysokościową.

Od tamtej pory Matterhorn stał się nie tylko szóstym co do wysokości szczytem Alp Pennińskich, ale i symbolem alpinizmu w ogóle. To właśnie jego charakterystyczna sylwetka, rozpoznawalna na całym świecie, przyciąga dziś rzesze turystów spragnionych zobaczenia „góry gór” na własne oczy. Podążając śladami pierwszych odkrywców, można poczuć ducha historii wypełniający uliczki starej części miasteczka oraz lokalne muzea.

Gdzie szukać najlepszych widoków na Matterhorn?

Matterhorn jest obecny w krajobrazie Zermattu z niemal każdego punktu, ale są miejsca, które oferują widoki absolutnie transcendentne. Najważniejsze z nich znajdują się na wysokościach dostępnych kolejkami, gdzie doznania wizualne łączą się z majestatem lodowcowych pól. Bez wątpienia najpełniejszą panoramę oferuje grań Gornergrat, do której warto wybrać się z samego rana, kiedy światło jest najbardziej miękkie, a chmury mają mniejszą tendencję do zasnuwania szczytu.

Nie mniej poruszające są chwile o wschodzie i zachodzie słońca w samej dolinie. Wraz z pierwszymi promieniami dnia, zimne ściany Matterhornu rozbłyskują krwistą czerwienią, by stopniowo przechodzić w odcienie pomarańczy i beżu. To legendarne zjawisko spowodowane jest wybitnością szczytu sięgającą 1042 metrów, która sprawia, że żadne inne wzniesienie nie rzuca na niego cienia o poranku.

Czy warto wjechać na Gornergrat koleją zębatą?

Podróż koleją zębatą na Gornergrat to jedno z najbardziej spektakularnych przeżyć inżynieryjnych i wizualnych w całej Europie. Trasa prowadząca na wysokość 3089 metrów n.p.m. wiedzie przez mosty, galerie i tunele, a po prawej stronie wagonu przez całą drogę dumnie prezentuje się Matterhorn. Bilet normalny w dwie strony, w zależności od sezonu, kosztuje od 88 do 126 CHF, a dla posiadaczy Swiss Travel Pass przysługuje 50% zniżki.

U celu podróży, na drugiej najwyżej położonej stacji kolei zębatej na kontynencie, można podziwiać lodowce Gornergletscher i Grenzgletscher oraz masyw Monte Rosa z najwyższym szczytem Szwajcarii – Dufourspitze (4634 m). Wędrując w dół szlakiem do jeziora Riffelsee, przy odrobinie bezwietrznej pogody, ujrzy się symetryczne odbicie Matterhornu w tafli wody. Nieco niżej mijane są alpejskie łąki, na których często żerują koziorożce.

Pobyt na grani można wydłużyć, decydując się na różne warianty zejść. Popularną opcją jest opuszczenie pociągu na stacji Rotenboden i pokonanie do Riffelsee krótkiego, choć miejscami stromego odcinka. Inni wybierają dłuższy trekking w stronę hotelu Kulmhotel Gornergrat – najwyżej położonego hotelu w Europie, gdzie niegdyś działało obserwatorium astronomiczne. Ta przestrzeń udowadnia, że natura całkowicie dominuje tu nad cywilizacją.

Jak zaobserwować spektakl światła na Matterhornie?

Najlepszym punktem widokowym w dolinie na wschód i zachód słońca jest skrzyżowanie ulic Murini z Gourmetweg, skąd rozciąga się szeroka panorama na miasteczko i górującą nad nim piramidę. Nie potrzeba do tego żadnych biletów ani rezerwacji – to całkowicie darmowa atrakcja, która przy sprzyjającej pogodzie staje się najbardziej zapadającym w pamięć momentem wyjazdu. Spacerując po kamiennym moście Kirchbrücke lub stojąc na schodach kościoła św. Mauritiusa, można dodatkowo uchwycić górę w objęciach tradycyjnej, drewnianej architektury.

Co oferuje lodowy świat na wysokości 3883 metrów?

Klein Matterhorn, często nazywany Glacier Paradise, to szczyt dostępny całoroczną kolejką linową, na której końcu znajduje się najwyższa platforma widokowa w Europie. Już sama podróż, składająca się z przesiadek na stacjach takich jak Furi i Trockener Steg, buduje napięcie przed spotkaniem z wiecznym lodem. Z platformy rozpościera się widok na 38 czterotysięczników i aż 14 lodowców, a także na południowo-wschodnią ścianę Matterhornu, która z tej perspektywy wygląda zupełnie inaczej niż z popularnych ujęć z Gornergratu.

Wewnątrz góry wyżłobiono Matterhorn Glacier Palace, najwyżej położony pałac lodowy na świecie. Podziwia się w nim bajkowy świat rzeźb, spektakularne szczeliny lodowca i seans w kinie tematycznym. Przebywając tam, warto pamiętać o ciepłej odzieży – temperatura nawet latem oscyluje wokół 0 stopni Celsjusza. Klein Matterhorn to także serce całorocznego narciarstwa na pobliskim śnieżnym polu Plateau Rosa oraz popularny punkt startowy do zdobycia uznawanego za łatwiejszy technicznie czterotysięcznika Breithorn.

Bilet na całą trasę z Zermatt do Glacier Paradise kosztuje standardowo 95 CHF, przy czym zniżki z kart turystycznych pozostają analogiczne. Na miejscu intryguje również infrastruktura, która w tak ekstremalnych warunkach robi ogromne wrażenie, od przeszklonych tarasów po windy tnące lodową masę. Mimo letnich roztopów, które z powodu wysokich temperatur zmusiły niegdyś do zamknięcia części narciarskiej, potęga lodu wciąż dominuje nad krajobrazem.

Które szlaki trekkingowe zapewniają najwięcej wrażeń?

Zermatt oferuje ponad 400 kilometrów oznakowanych ścieżek pieszych, ale kilka z nich zdecydowanie wybija się ponad przeciętną. Trasy wiodą przez malownicze jeziora, na imponujące mosty wiszące lub do ukrytych wśród skał drewnianych przysiółków, gdzie czas zdaje się płynąć wolniej. Wędrówki można planować na całe dnie lub dzielić je na krótsze odcinki, wykorzystując kolejki linowe do nadrobienia przewyższeń.

Jak przebiega kultowy Szlak Pięciu Jezior?

Trasa 5-Seenweg, znana jako Szlak Pięciu Jezior, prowadzi obok zbiorników Stellisee, Grindjisee, Moosjisee, Grunsee i Leisee, z których każde ma inny odcień i charakter. W trzech z nich, zwłaszcza w fotogenicznym Stellisee i Grindjisee, przy bezwietrznej pogodzie odbija się sylwetka Matterhornu. Szlak najwygodniej rozpocząć od wjazdu kolejką na stację Blauherd lub Unterrothorn, a następnie powoli schodzić w dół, mijając po drodze drewnianą osadę Findeln z restauracjami serwującymi lokalne specjały.

Ci, którzy pragną ciszy, powinni wybrać się na wędrówkę późnym popołudniem, po zamknięciu wyciągów. Okolica wówczas niemal całkowicie pustoszeje, a jedynym towarzyszem drogi zostaje wiatr i popiskiwanie świstaków. Całe przejście ze zdjęciami i piknikiem może zająć około 5–7 godzin, w zależności od wybranego odcinka na zejście do doliny. Łagodniejszy wariant wiedzie od strony jeziora Leisee wzdłuż potoku Findelbach i jest znacząco przyjemniejszy od stromych zakosów na północny zachód od Sunneggi.

Całość wędrówki nie jest technicznie trudna, ale suma zejść sięgająca 1500 metrów daje się we znaki. Dlatego warto przed ruszeniem w dół zaopatrzyć się w wodę i filtrem przeciwsłonecznym – słońce na tej wysokości operuje bardzo mocno. Sam szlak jest genialnie oznakowany charakterystycznymi symbolami pięciu jezior, więc trudno o pomyłkę na rozwidleniach.

Czy najdłuższy wiszący most w Europie znajduje się w pobliżu?

W sąsiedniej miejscowości Randa, do której zaledwie kilkanaście minut jedzie się pociągiem z Zermatt, przerzucono przez dolinę most Charles Kuonen. Konstrukcja o długości 500 metrów wisi około 700 metrów nad ziemią i do 2017 roku nie miała sobie równych wśród europejskich przepraw tego typu. Dojście z doliny czerwonym szlakiem zajmuje około 2,5 godziny i prowadzi przez lasy oraz obok drewnianego krzyża, z którego można po raz pierwszy ocenić skalę przedsięwzięcia.

Samo wejście na ażurową kładkę bezpłatne, lecz dla osób z lękiem wysokości bywa ekstremalnym wyzwaniem. Metalowa siatka i bujanie się mostu nad przepaścią sprawiają, że adrenalina dosłownie wypełnia uszy, na podobnej zasadzie jak podczas lotu helikopterem wokół Matterhornu. Widok na rozległą dolinę Mattertal rekompensuje jednak wszelkie obawy i czyni tę ekskursję jedną z najbardziej pamiętnych w okolicy.

Dlaczego warto odwiedzić osadę Zmutt?

Dla tych, którzy szukają spokojniejszej, ale równie klimatycznej wędrówki, idealny będzie łatwy szlak do dawnej wioski Zmutt. Drewniane domy z poczerniałymi od słońca belkami, swobodnie pasące się owce i mała kawiarnia na miejscu tworzą obraz alpejskiej sielanki. Trasę z Zermattu można pokonać w powolnym tempie, a po dotarciu do stacji kolejki Furi zjechać z powrotem w komfortowy sposób, oszczędzając siły.

Jak zaplanować pobyt od strony praktycznej?

Z uwagi na wyłączenie Zermattu z ruchu samochodów spalinowych, całą logistykę trzeba oprzeć o transport publiczny. Własny pojazd najwygodniej pozostawić na płatnym parkingu w Täsch, skąd co 20 minut odjeżdża pociąg pokonujący trasę do centrum miejscowości w 12 minut. Koszt takiego przejazdu to 8,20 CHF w jedną stronę, a za wielogodzinne parkowanie w Täsch płaci się około 7 CHF. Dla uniknięcia kolejek w szczycie sezonu bilety na kolejki górskie zaleca się kupować online, na przykład na oficjalnych stronach Gornergrat Bahn czy Matterhorn Paradise.

Rezerwując nocleg, warto rozważyć apartament z aneksem kuchennym, co znacząco obniża wydatki na wyżywienie w jednym z najdroższych krajów świata. Dwa główne supermarkety, Coop i Migros, pozwalają zaopatrzyć się we wszystko, co niezbędne przed wyprawą w góry. Pogoda na wysokościach zmienia się dynamicznie, więc w plecaku nie może zabraknąć kurtki przeciwdeszczowej, kremu z filtrem SPF 50 oraz okularów przeciwsłonecznych – śnieg na lodowcu potrafi być zdradliwy nawet w środku sierpnia.

Matterhorn, liczący 4478 metrów n.p.m., został po raz pierwszy zdobyty 4 lipca 1865 roku przez zespół Edwarda Whympera. Góra ta jest dziś nie tylko symbolem Zermattu, ale i jedną z najczęściej fotografowanych gór na Ziemi.

W deszczowy dzień, kiedy wyższe partie toną we mgle, nie należy rezygnować z poznawania okolicy. Urokliwy wąwóz Gornergorge z drewnianymi chodnikami między klifami, Muzeum Matterhornu z historiami alpinistów oraz spacer po starej wiosce Hinterdorf ze stodołami i spichlerzami liczącymi 500 lat pozwalają wypełnić czas do ostatniej chwili. Wieczorem, po dniu pełnym wrażeń, życie tętni na głównym deptaku Bahnhofstrasse, gdzie w jednej z górskich restauracji można spróbować klasycznego fondue serowego, symbolu tutejszej gościnności.