Bardejów – co warto zobaczyć? Najciekawsze atrakcje miasta

W tym słowackim mieście warto zobaczyć przede wszystkim średniowieczny rynek z gotycką bazyliką św. Idziego i renesansowym ratuszem, a także dobrze zachowane mury obronne, żydowskie suburbium oraz oddalone o kilka kilometrów uzdrowisko Bardejovské Kúpele. Dzięki temu miejscowość z listy UNESCO sprawdza się zarówno na weekend, jak i na jednodniową wycieczkę z Polski. Zapraszam do przeczytania zestawienia najciekawszych atrakcji i praktycznych wskazówek.

Co zobaczyć na bardejowskim rynku i wokół niego?

Historyczne centrum tego słowackiego miasta przyciąga głównie układem urbanistycznym, który przetrwał bez większych zmian od średniowiecza. Spacer po starym mieście dobrze zacząć od placu ratuszowego, bo to tam stoją obok siebie dwa najważniejsze zabytki.

Najlepiej zachowany zespół miejskich fortyfikacji na Słowacji otacza centrum, a historyczne jądro miasta od 2000 roku widnieje na liście UNESCO.

Rynek i kamienice

Plac Ratuszowy ma kształt prostokąta o wymiarach 260 na 80 metrów. Otaczają go 46 kamienic, w których dominują style gotyckie i renesansowe. Wiele budynków pochodzi z XIV i XV wieku, a ich spadziste dachy tworzą bardzo spójną zabudowę.

Na środku stoi realistyczna rzeźba kata. Nawiązuje ona do prawa miecza, które miasto otrzymało w 1365 roku. Dzięki temu przywilejowi ośrodek mógł wykonywać wyroki śmierci, a miejska egzekucja stała się częścią lokalnej historii.

Bazylika św. Idziego

Gotycka bazylika pochodzi z XIV wieku i góruje nad placem ratuszowym. Jej wieża ma wysokość 76 metrów i stanowi jeden z lepszych punktów widokowych na starówkę oraz okoliczne wzgórza. Wstęp do świątyni i na wieżę kosztuje kilka euro, a za możliwość robienia zdjęć dopłaca się dodatkowo.

Wewnątrz bazyliki znajduje się 11 późnogotyckich ołtarzy skrzydłowych z lat 1460–1520. Ołtarze te nigdy nie zmieniły swojej lokalizacji, co jest sporą rzadkością. Świątynia nosi tytuł bazyliki mniejszej nadany w 2000 roku.

Ratusz

Budynek ratusza powstał w XV wieku na gotyckich fundamentach i jest uznawany za pierwszy świecki renesansowy obiekt na Słowacji. W jego wnętrzu działa obecnie muzeum, a na uwagę zasługuje belkowy strop kasetonowy z 1508 roku.

Z zewnątrz ratusz zdobi charakterystyczna rzeźba chłopca z głową między nogami i obnażonymi pośladkami. Według miejscowej legendy miała być zemstą kamieniarza na wójcie, który nie zapłacił za pracę. Obecnie to jeden z najczęściej fotografowanych detali przy placu.

Fortyfikacje miejskie

Mury obronne powstawały od 1352 roku, a ich budowę ukończono w XV wieku. To najlepiej zachowany średniowieczny kompleks obronny na Słowacji. Wzdłuż dawnej linii murów zobaczysz baszty, bramy i barbakan, które po renowacji pełnią funkcję miejsc spacerowych.

Muzea i nietypowe zakątki starówki

Poza głównym placem miasto skrywa kilka miejsc, które pokazują mniej oczywistą stronę regionu. Warto do nich zajrzeć, jeśli interesuje cię sztuka sakralna, historia społeczności żydowskiej albo muzyczne ciekawostki.

Muzeum Szaryskie

Muzeum Szaryskie założono w 1903 roku, a jego zbiory liczą około 700 tysięcy eksponatów. To jedna z największych placówek muzealnych na Słowacji. Przy rynku działają dwa oddziały – przyrodniczy oraz galeria ikon karpackich, uznawana za jedną z największych w Europie.

W ratuszu można dodatkowo zwiedzić ekspozycję „Wolne Miasto Królewskie Bardejów”, gdzie przechowywane są między innymi oryginalna pieczęć z 1453 roku, pokale ze szkła weneckiego i Mała Kalwaria przypisywana mistrzowi Pawłowi z Lewoczy.

Uliczka i Park Johna Lennona

W latach 80. XX wieku miejscowy fan i aktywista Pavel Zajac ozdobił swój dom grafikami związanymi z Johnem Lennonem i zespołem The Beatles. Obok powstał mały park z kamieniami, na których wyryto imiona członków grupy oraz tytuły albumów.

To nietypowe miejsce znajduje się blisko rynku i nie zajmuje dużo czasu, ale pokazuje zupełnie inną, pokojową narrację w dawnej komunistycznej rzeczywistości. Na ścianach wypatrzysz również tabliczki z nazwami innych wykonawców rockowych.

Suburbium żydowskie

Żydowskie suburbium należy do najlepiej zachowanych tego typu kompleksów w Europie Środkowej. Znajdziesz tu starą synagogę, dom modlitewny, mykwę, rzeźnię i kotłownię. Całość jest świadectwem bogatej historii społeczności żydowskiej.

Za zwiedzanie tego miejsca odpowiadają wolontariusze, a wstęp opiera się na dobrowolnych datkach przeznaczonych na remont. To również przestrzeń upamiętniająca ofiary Holokaustu, z tablicami zawierającymi nazwiska żydowskich mieszkańców.

Bardejovské Kúpele i skansen – co robić poza starówką?

Około 6 kilometrów od centrum działa uzdrowisko Bardejovské Kúpele, znane z leczniczych wód mineralnych i rozległego parku. Można tam spędzić spokojne popołudnie na spacerach, niekoniecznie korzystając z zabiegów.

W pijalni wód mineralnych spróbujesz za darmo kilku rodzajów wody o różnych właściwościach. Wśród kuracjuszy tego ośrodka bywały między innymi cesarzowa Sisi, królowa Marysieńka i car Aleksander I.

Tuż obok znajduje się skansen, czyli Muzeum Architektury Ludowej. Założono je w 1965 roku, co czyni je najstarszym skansenem na Słowacji. Na powierzchni 1,5 hektara zgromadzono 24 obiekty, które prezentują budownictwo Górnego Szarysza i północnego Zemplina. W sąsiedniej Willi Rákoci mieści się wystawa etnograficzna ze strojami ludowymi i wyrobami dawnych rzemieślników.

Niedaleko uzdrowiska stoi wieża widokowa na Kamiennej. Prowadzi do niej czerwony szlak, który łączy Bardejovské Kúpele z historycznym centrum na dystansie 5 kilometrów. Z tego punktu roztacza się panorama na okoliczne lasy i pasma górskie.

Drewniane kościoły, zamki i szczyty w okolicy

Okolice miasta są świetne dla osób, które oprócz zabytków szukają aktywnego wypoczynku. W promieniu kilkunastu kilometrów znajdziesz zarówno wpisane na listę UNESCO drewniane świątynie, jak i ruiny zamków oraz panoramiczne szlaki.

Kościół w Hervartovie

W małej wsi Hervartov stoi kościół św. Franciszka z Asyżu, uznawany za najstarszy i najlepiej zachowany drewniany kościół na Słowacji. Powstał pod koniec XV wieku, a w 2008 roku trafił na listę UNESCO. W jego wnętrzu zachowała się polichromia z 1655 i 1805 roku. Wstęp kosztuje około 2 euro, a zwiedzanie często uzupełnia nagranie w języku polskim.

W okolicy działa jeszcze kilka podobnych świątyń, między innymi w miejscowościach Tročany, Krivé, Lukov czy Frička. Większość bywa zamknięta, ale numer telefonu do opiekuna zwykle wisi na drzwiach.

Zamek Zborowski

Ruiny zamku Zborowskiego, zwanego też Makowicą, pochodzą z XIII wieku. To jeden z najstarszych zamków na Słowacji, wzniesiony na wzgórzu w celu ochrony szlaku handlowego. Obecnie trwają tam prace konserwatorskie, ale teren jest dostępny, a z murów widać okoliczne pagórki i wioski.

Busov i Minčol

Najwyższy szczyt Beskidu Niskiego to nie polska Lackowa, lecz słowacki Busov o wysokości 1002 metrów. Prowadzi na niego zielony szlak łączący Cigeľkę i Gaboltov. Natomiast w Górach Czerchowskich najwyższy jest Minčol – 1157 metrów n.p.m., na którego szczycie stoi żelbetonowy obelisk z herbami okolicznych powiatów. Oba wzniesienia zapewniają długie, leśne podejścia i widokowe polany.

Dojazd i informacje praktyczne

Najwygodniej dotrzeć tu samochodem. Najbliższe dawne przejścia graniczne to Konieczna/Becherov, Muszyna/Kurov oraz Chyżne/Drietoma. Z Krynicy-Zdroju do miasta jest około 30 kilometrów, a z Koszyc, gdzie znajduje się najbliższe lotnisko, około 80 kilometrów.

Miasto obsługują też autobusy, a lokalne połączenia między centrum a uzdrowiskiem są tanie – przejazd kosztuje zwykle poniżej 1 euro. Noclegi znajdziesz zarówno w samym mieście, jak i w Bardejovskich Kúpelach. Przy planowaniu lepiej zarezerwować pokój wcześniej, zwłaszcza latem i w czasie festiwali.